Calculator koffiekosten per kop
Een cafébaas denkt in drankjes, een brander geeft prijzen per kilo. Als de kiloprijs verandert, of een café tussen twee branderijen kiest, is het getal dat de knoop doorhakt wat de koffie in elke kop kost. Hier is de calculator, en de rekensom erachter.
Gepubliceerd 15 september 2026
Op deze pagina9
- De calculator
- Hoe je de koffiekosten per kop berekent
- Hoeveel koffie gaat er in elk drankje?
- Kosten per dubbele espresso bij € 16 tot € 34 per kilo
- Wat verlies met de kosten per kop doet
- Waarom koffie een klein deel van de prijs van een drankje is
- Hoe een brander de kosten per kop gebruikt in een prijsgesprek
- Vragen die cafés stellen
- Waar Order Book past
Kort antwoord. De koffiekosten per kop zijn de prijs per kilo maal de dosering in gram, gedeeld door 1.000, met een opslag voor verlies. Bij € 20 per kilo excl. btw kost een dubbele espresso van 18 g € 0,36 aan koffie, of € 0,38 als je 5% verlies meerekent. Dat is ongeveer 13% van de prijs van een flat white van € 3,50 vóór btw. Een prijsstijging van € 1 per kilo voegt er minder dan 2 cent aan toe.
De calculator
Vul de prijs in die je per kilo betaalt zonder btw, de dosering die je echt gebruikt, en de kaartprijs van het drankje. De standaardwaarden zijn een flat white met een dubbele van 18 g, het uitgewerkte voorbeeld verderop. Zet melk op nul voor een espresso, en tel een beker met deksel mee voor meenemen.
Brutomarge is hier de kaartprijs excl. btw min de ingrediënten en de verpakking. Lonen, huur en energie moeten daar nog uit betaald worden. Btw-tarieven verschillen per EU-land; vul het jouwe in.
Hoe je de koffiekosten per kop berekent
De koffiekosten per kop zijn de prijs per kilo maal de dosering in kilo's, gedeeld door het deel van de koffie dat echt in een kop belandt. Uitgeschreven:
- Koffie per drankje = prijs per kg × dosering in g ÷ 1.000 ÷ (1 − verliespercentage)
- Ingrediënten per drankje = koffie + melk + beker en deksel
- Kaartprijs excl. btw = kaartprijs ÷ (1 + btw-tarief)
- Brutomarge per drankje = kaartprijs excl. btw − ingrediënten
Uitgewerkt voorbeeld: een café koopt zijn huisespresso voor € 20,00 per kilo zonder btw en doseert 18 g voor een dubbele. De koffie in elk drankje is € 20 × 18 ÷ 1.000 = € 0,36. Reken 5% voor afstellen, purgen en opnieuw maken en het is € 0,36 ÷ 0,95 = € 0,38, wat betekent dat er ongeveer 52 dubbele uit elke kilo komen in plaats van 55. Een flat white voegt daar, zeg, € 0,25 aan melk aan toe, dus de ingrediënten zijn € 0,63. Bij een kaartprijs van € 3,50 met 21% btw houdt het café € 3,50 ÷ 1,21 = € 2,89 over. Haal daar de € 0,63 af en de brutomarge op het drankje is € 2,26, oftewel 78%.
Reken altijd zonder btw aan beide kanten. Een btw-plichtig café vordert de btw op de koffie die het inkoopt terug en draagt de btw op de drankjes die het verkoopt af, dus geen van beide is geld van het café. Het tarief op dranken in een café verschilt per EU-land; de Taxes in Europe Database van de Europese Commissie somt de tarieven per land op, en je boekhouder weet welk tarief voor jou geldt.
Hoeveel koffie gaat er in elk drankje?
Een dubbele espresso gebruikt in de meeste specialty cafés 16 tot 20 g gemalen koffie, een enkele 7 tot 10 g, en een filter van 250 ml ongeveer 14 tot 15 g. De dosering is het getal dat de meeste cafés in hun eigen kostprijs mis hebben, omdat het recept aan de muur en wat de molen werkelijk doseert uit elkaar lopen. Weeg tien doseringen en gebruik het gemiddelde.
| Drankje | Gebruikelijke dosering | Koffiekosten bij € 20/kg | Met 5% verlies |
|---|---|---|---|
| Enkele espresso | 7–10 g | € 0,14–€ 0,20 | € 0,15–€ 0,21 |
| Dubbele espresso, cappuccino, flat white | 16–20 g | € 0,32–€ 0,40 | € 0,34–€ 0,42 |
| Filter, 250 ml water bij 55–60 g/L | 14–15 g | € 0,28–€ 0,30 | € 0,29–€ 0,32 |
| Batch brew, 2 L water bij 55–60 g/L | 110–120 g | € 2,20–€ 2,40 per batch | zie hieronder |
De filterdoseringen voor 250 ml zijn afgerond van 13,75 g en 15 g.
- Espresso
- De gids van Clive Coffee over filterhoudergroottes en de dubbele shot zet een moderne dubbele filter op 16 tot 18 g (het was vroeger 14 g), een enkele op 7 tot 10 g en een drievoudige op 20 tot 22 g, en wijst erop dat "dubbel" geen vaste dosering meer betekent. Clive gebruikt zelf 20 g in een drievoudige filter. Elk melkdrankje op basis van een dubbele draagt dezelfde koffiekosten als de dubbele zelf.
- Filter
- De thuisbrouwernorm van de Specialty Coffee Association, SCA 310-2021, test brouwers op 55 g koffie per kilo water, ongeveer een liter. Veel cafés zetten iets sterker, rond 60 g per liter. Dat is 13,75 tot 15 g voor 250 ml water. Een deel van het water blijft in de koffiedik achter, dus in de kop zit iets minder dan erin ging.
- Batch brew
- Een batch van 2 liter op 55 tot 60 g per liter gebruikt 110 tot 120 g. Schenk je er acht koppen uit, dan kost elke kop € 0,28 tot € 0,30 aan koffie bij € 20 per kilo. Gooi je de helft van de batch aan het eind van de houdtijd weg, dan kost elke verkochte kop het dubbele. Weggegooide batch brew is vaak de makkelijkste koffiekost om te schrappen, en de oplossing is een kleinere batch, geen goedkopere koffie.
Kosten per dubbele espresso bij € 16 tot € 34 per kilo
Bij groothandelsprijzen tussen € 16 en € 34 per kilo kost de koffie in een dubbele espresso tussen ongeveer € 0,27 en € 0,72, afhankelijk van de dosering. De eerste prijskolom is zonder verlies; de drie doseringskolommen bevatten een verliespercentage van 5%.
| Prijs per kg excl. btw | 18 g, zonder verlies | 16 g + 5% | 18 g + 5% | 20 g + 5% |
|---|---|---|---|---|
| € 16,00 | € 0,29 | € 0,27 | € 0,30 | € 0,34 |
| € 18,00 | € 0,32 | € 0,30 | € 0,34 | € 0,38 |
| € 20,00 | € 0,36 | € 0,34 | € 0,38 | € 0,42 |
| € 22,00 | € 0,40 | € 0,37 | € 0,42 | € 0,46 |
| € 24,00 | € 0,43 | € 0,40 | € 0,45 | € 0,51 |
| € 26,00 | € 0,47 | € 0,44 | € 0,49 | € 0,55 |
| € 28,00 | € 0,50 | € 0,47 | € 0,53 | € 0,59 |
| € 30,00 | € 0,54 | € 0,51 | € 0,57 | € 0,63 |
| € 32,00 | € 0,58 | € 0,54 | € 0,61 | € 0,67 |
| € 34,00 | € 0,61 | € 0,57 | € 0,64 | € 0,72 |
Lees de tabel andersom en het is een prijsargument. Van een huisespresso van € 20 naar een van € 26 gaan kost een café ongeveer 11 cent per dubbele van 18 g inclusief verlies. Het verschil in de kop is meestal makkelijker te proeven dan 11 cent op de kaart is op te merken.
Wat verlies met de kosten per kop doet
Verlies verhoogt de kostprijs van elk verkocht drankje, want de koffie die wordt weggegooid moet worden betaald door de drankjes die een klant bereiken. Vijf procent is een redelijke opslag voor een café met vast personeel en één molen. Het loopt snel op door:
- Afstellen elke ochtend en na elke nieuwe zak, zeker met een nieuwe barista.
- Purgen als de maling gedurende de dag wordt bijgesteld.
- Opnieuw maken, verkeerde bestellingen en drankjes die aan de doorgeefbalie blijven staan.
- Batch brew die na de houdtijd wordt weggegooid.
- Oude koffie die achterin het schap de bak in gaat omdat de bestelling te groot was.
Bij 10% verlies wordt de dubbele van € 0,36 € 0,40. Bij 15% is het € 0,42. Een café dat zijn koffiekosten met vier cent per drankje wil verlagen, vindt dat meestal sneller in zijn verlies dan door van branderij te wisselen.
Waarom koffie een klein deel van de prijs van een drankje is
Koffie is een klein deel van de kaartprijs van een drankje, want het meeste van wat een café rekent betaalt voor dingen die niet in de kop zitten. In het uitgewerkte voorbeeld is € 0,38 aan koffie 13% van de nettoprijs van € 2,89, en melk en koffie samen 22%. De andere 78% betaalt lonen, huur, apparatuur, energie, schoonmaak en wat de eigenaar verdient.
Daarom beslist de kiloprijs van de koffie, die op een factuur groot voelt, zelden of een café geld verdient. Een café dat 16 kg per week koopt voor € 20 per kilo geeft € 320 per week aan koffie uit; overstappen naar een branderij die € 2 per kilo goedkoper is bespaart € 32 per week en verandert elke dubbele met minder dan 4 cent. Een verkeerde maling of een lege bonentrechter op zaterdagochtend kost meer dan dat.
Fresh Cup maakte in augustus 2026 hetzelfde punt in dollars en ponden, met een brander die in 10 Things Your Wholesale Roaster Wants You To Know zegt dat een stijging van $ 1 per pond "just 5 cents more per cup" is. Dat is ongeveer $ 2,20 per kilo; bij een dosering van 18–20 g zit het dichter bij 4 cent, dus de brander rondt naar boven af. In Europese termen is € 2 per kilo op een dubbele van 18 g met 5% verlies 3,8 cent.
Hoe een brander de kosten per kop gebruikt in een prijsgesprek
Een brander hoort elke prijs, en elke prijswijziging, te vertalen naar centen per drankje bij de eigen dosering van dat café. Kilo's zijn de eenheid van de branderij. De eenheid van de cafébaas is het drankje, en een prijs in zijn eenheid is een prijs die hij uit zijn hoofd tegen zijn kaart kan houden.
- Bij een offerte aan een nieuwe klant. "Onze huisespresso is € 20 per kilo. Bij jouw dosering van 18 g is dat 36 cent per dubbele, vóór verlies."
- Bij een prijsverhoging. "Hij gaat € 1,50 per kilo omhoog. Bij jouw dosering is dat minder dan 3 cent per dubbele." De gids over prijsverhogingen heeft een brief en een belscript die hierop zijn gebouwd.
- Als een café verleid wordt door een goedkopere branderij. Laat het verschil per drankje zien en vraag daarna naar hun verlies. Het gesprek verschuift van prijs naar kwaliteit en constantheid, en daar wint een goede brander.
- Als je een betere koffie voorstelt. De tabel hierboven verandert "de Ethiopiër is € 6 per kilo duurder" in "11 cent per drankje, voor een koffie die je bij naam op de kaart kunt zetten".
Vraag naar de dosering en de kaartprijs van het café in plaats van ze aan te nemen. Het is een vraag die laat zien dat het je iets kan schelen hoe de koffie wordt geserveerd, en het antwoord is ook bruikbaar voor het volgende gesprek. Om de groothandelsprijs om te beginnen vast te stellen, gebruik je de calculator voor de kiloprijs.
Vragen die cafés stellen
- Hoe reken je de koffiekosten per kop uit?
- Vermenigvuldig de prijs per kilo met de dosering in gram en deel door 1.000, en deel dat vervolgens door één min je verliespercentage. Bij € 20 per kilo kost een dubbele van 18 g € 0,36 aan koffie, of € 0,38 zodra 5% van de koffie verloren gaat aan afstellen, purgen en opnieuw maken. Tel melk en bekers erbij op voor de kostprijs van het hele drankje.
- Hoeveel dubbele espresso's zitten er in een kilo koffie?
- Ongeveer 55 bij een dosering van 18 g, 62 bij 16 g en 50 bij 20 g, vóór verlies. Reken je 5% voor afstellen, purgen en opnieuw maken, dan geeft een dosering van 18 g in de praktijk ongeveer 52 dubbele per kilo.
- Wat kost de koffie in een flat white een café?
- Met een dubbele van 18 g uit koffie van € 20 per kilo en 5% verlies kost de koffie ongeveer € 0,38. Melk, zeg € 0,25, brengt de ingrediënten op ongeveer € 0,63. Bij een kaartprijs van € 3,50 met 21% btw blijft er van de nettoprijs van € 2,89 ongeveer € 2,26 over voor al het andere dat het café betaalt.
- Hoeveel voegt een prijsstijging van € 1 per kilo toe aan elke kop?
- Ongeveer 1,8 cent voor een dubbele espresso van 18 g, of 1,9 cent als je 5% verlies meerekent. Bij een dosering van 16 g is het 1,6 cent en bij 20 g 2 cent. Voor een filterkoffie van rond 14 g is het 1,4 cent.
- Hoeveel gemalen koffie gaat er in een kop filterkoffie?
- De thuisbrouwernorm van de Specialty Coffee Association test op 55 g koffie per kilo (ongeveer een liter) water, dus ongeveer 14 g voor 250 ml water. Veel cafés zetten iets sterker, rond 60 g per liter, wat 15 g is voor dezelfde kop.
- Moeten de kosten per kop van een café inclusief btw zijn?
- Nee. Gebruik de koffieprijs zonder btw en de kaartprijs zonder btw, want een btw-plichtig café vordert de btw op koffie terug en draagt de btw die het rekent af aan de Belastingdienst. De tarieven op dranken in een café verschillen per EU-land, dus vul je eigen tarief in.
Waar Order Book past
Order Book rekent de kosten per kop van een café niet uit; dat doet deze pagina. Wat het wel doet, is de prijskant recht houden: elk café bestelt uit zijn eigen catalogus tegen zijn eigen prijzen, met staffelkortingen waar je die aanbiedt, en een prijswijziging schrijf je één keer met een ingangsdatum, waarbij elk café vóór die datum zijn eigen nieuwe prijzen hoort. Elke koffie kan zijn eigen inkoopprijs en brandverlies dragen, zodat de branderij haar eigen marge per koffie ziet in de inzichten.
Begin 30 dagen gratis, zonder kaart, of bekijk wat het kost.